EKONOMIA 04.03.11 Temat: Cykl działania zorganizowanego.

Temat: Cykl działania zorganizowanego. 04.03.11

Działanie zorganizowane jest działaniem zmierzającym do określonego celu odznaczającym się systematycznością postępowania, którą charakteryzuje kolejność etapów postępowania. Kolejność tych etapów określa się cyklem działania zorganizowanego lub cyklem organizacyjnym.

Etapy cyklu organizacyjnego:

1. Określenie celu działania.
2. Opracowanie planu działania.
3. Przygotowanie warunków i środków.
4. Wykonanie zadania.
5. Kontrola wyników działania i wyciągnięcie wniosków.

Ad1) Określenie celu działania powinno być: jasne, dokładne i jednoznaczne. Cel musi wyraźnie określać, co chce się uzyskać w wyniku działania oraz jakie czynności i dlaczego będziemy wykonywali.

Ad2) Plan działania – określa środki i sposoby wykonania zadań, dzieli działania cząstkowe na wyznaczone komórki organizacyjne, zapewnia koordynację działania oraz określa terminy wykonania.

Ad3) Przygotowanie warunków i środków polega na stworzeniu odpowiednich warunków działania zgromadzeniu kwalifikowanych pracowników oraz zasobów w postaci maszyn, urządzeń, surowców i materiałów aby określone działanie mogło być wykonania.

Ad4) Wykonanie zadania – polega na stosowaniu sił i środków przewidzianych w planie, co prowadzi do realizacji celu.

Ad5) Kontrola wyników działania i wyciągnięcie wniosków – odbywa się w czasie trwania działania, by zapobiec ewentualnym nieprawidłowością oraz zaraz po jego zakończeniu. Kontrolę należy zamknąć wnioskami zmierzającymi do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości i przejawów niegospodarności. Sposób postępowania określa cykl organizacyjny odnosząc się do różnych czynności oraz do każdego działania. Jedną z form przedstawiania czynności jest sposób ukazania ich przy pomocy figur geometrycznych (schemat blokowy). W schemacie blokowym w figurach geometrycznych zamieszczona jest treść polecenia dotycząca czynności. Kolejność ich wykonywania jest określona przez łączenie poszczególnych figur strzałkami.

Ćwiczenie 1.

Zostałeś organizatorem wycieczki szkolnej do wybranej przez ciebie miejscowości. Określ kolejność wszystkich działań związanych z organizacją wycieczki zgodnie etapami występującymi w cyklu organizacyjnym.

EKONOMIA TEMAT 9: Surowce i materiały - klasyfikacja

Temat: Surowce i materiały - klasyfikacja.

Materiałami nazywa się te rzeczowe składniki majątku, które w procesie produkcji lub innej działalności gospodarczej zużywają się jednorazowo. Określone tym pojęciem materiały dzieli się na surowce i materiały.

Za surowce uważa się te czynniki rzeczowe które przeszły uprzednio prze jedną fazę produkcyjną polegającą na odłączeniu od złoża naturalnego.

Materiały są to produkty otrzymane z surowców w wyniku określonego procesu produkcyjnego i przeznaczone do dalszego przerobu np. Deski, koks, przędza, tkaniny. W przedsiębiorstwie przemysłowym materiały grupuje się według dwóch zasadniczych układów tj. Układ gałęziowy i układ rodzajowy

ad.1 układ gałęziowy jest układem jednolitym w skali całego kraju i podział materiałów w tym grupowaniu ujęty jest w polskiej KLASYFIKACJI wyrobów i usług (PKWIU)

ad.2 układ rodzajowy charakteryzuje rolę i przeznaczenie materiałów w procesie produkcyjnym przedsiębiorstwa zgodnie z tym układem materiały używane w przedsiębiorstwie dzieli się na:

-materiały podstawowe,

-materiały pomocnicze,

-paliwo,

-części zapasowe,

-opakowania i odpady.

Materiały podstawowe stanowią główny składnik gotowego produktu np. Tkanina w zakładach odzieżowych, a w fabryce obuwa np. Skura.

Materiały pomocnicze mogą być zużywane w produkcji wyrobów ale nie stanowią ich konkretnego składnika służą np. Do konserwacji maszyn albo do celów administracyjnych.

Paliwo używane jest zarówno do celów energetycznych np. Do wytwarzania pary, do napędu maszyn albo w celu gospodarczym do ogrzewania pomieszczeń.

Części zapasowe części maszyn i urządzeń które służą do wymiany przy remoncie .

Opakowania to np. Skrzynie, beczki, worki.

Odpady powstają w procesie produkcji mają pewną wartość użytkową mogą być wykorzystane w tym samym przedsiębiorstwie albo sprzedane innym przedsiębiorstwa.

1. Kod towarowo materiałowym (KTM) opracowywany i wprowadzany sukcesywnie zawiera symbole pozwalające zidentyfikować daną pozycje materiałową lub towarową stosowanie kodu KTM umożliwia ujednolicenie systemów informatycznych w gospodarowaniu materiałami, ułatwia porozumienie między dostawcami i odbiorcami materiałów, upraszcza prace nad dokumentacją obrotu materiałowego, ułatwia opracowanie indeksów materiałowych

2. Indeksy materiałowe są to usystematyzowane wykazy materiałów zawierające nazwę i bliższe określenie materiału, jednostkę miary, inne cechy materiału istnieją z punktu widzenia ewidencji oraz symbole cyfrowe

CWICZENIA:

inwentaryzacja materiałów w zakładach elementów budowalanchych wytwarzających prefabrykaty betonowe wykazała następujące pozycje wartość podana jest w złotókach :

1. ubrania robocze 9427zł
2. deski sosnowe 2193zł POM
3. piasek 7942zł POD
4. rury miedziane 4850zł
5. kable energii elektrycznej 28326zł
6. koks 4210zł
7. żwir 1875zł
8. gwoździe 354zł
9. łożyska toczne 8491zł
10. skrzynie drewniane 748zł
11. żarówki 5149zł
12. wąż gumowy 7057zł
13. młot pneumatyczny 940zł
14. cement 82358zł
15. korpus żeliwny do betoniarki 1286zł
16. formy stalowe do betonu 30720zł
17. artykuły biorowe 6247
18. tłoki do silnika 4193zł
19. smar do maszyn 1560zł

Zakwalifikować podane zapasy materiałów do poszczególnych grup rodzajowych i podać wartość:

1.Materiałów podstawowych

92198zł

2.materiałów pomocniczych

96826zł

3.paliwa

4210zł

4.części zapasowych maszyn i urządzeń

13970zł

5. opakowań

934zł

EGZAMIN!!!

prawo popytu i podaży, co to jest struktura organizacyjna itd, itp

EKONOMIA Temat 8: Rachunek ekonomiczny

Temat : Rachunek ekonomiczny

Rachunek ekonomiczny pozwala na wybór najkorzystniejszej metody osiągnięcia celu gospodarowania jakim jest maksymalizacja zysku. Polega na wykonywaniu czynności obliczeniowych i analitycznych które pozwalają określić celowość gospodarczą i stopień opłacalności zawierzonego przedsięwzięcia. Porównuje się przewidywane efekty i nakładu i wybiera się wariant najkorzystniejszy.

Koszt – jest to wyrażone w pieniądzu zużycie pracy ludzkiej i czynników materialnych następujące przy wytwarzaniu określonych dóbr i usług.

Przeprowadzając obliczenia należy uwzględnić poziom kosztów zmiennych, których suma ulega zmianom w zależności od wielkości produkcji oraz poziom kosztów stałych które kształtują się niezależnie od wielkości produkcji (amortyzacja środków trwałych – koszty administracyjne)

Ustalenie kosztu jednostkowego dokonuje się według wzoru:

kj=kz+ks/P

kz- koszt zmienny jednostki

ks- koszty stałe całej produkcji

P- wielkość produkcji

ĆWICZENIA:

1.Oblicz koszt jednostkowy wyrobów dla warunków:

jednostkowy koszt zmienny wynosi 300 zł suma kosztów stałych 180000 zła produkcja 2000 szt.

Kj=300+180000/2000

kj=300+90=390

2.Kiedy należy wybrać wielkość produkcji z punktu widzenia minimalizacji kosztu jednostkowego uwzględniając dwa warianty produkcji, określa się tu punkt zwrotny (graniczny poziom produkcji)

Pz= ks1-ks2/kz2-kz1

Oblicz graniczny poziom produkcji mając następujące dane:

a) koszt zmienny wariant 1 -150 zł wariant 2 -180 zł

b) suma kosztów stałych w1-36000zł w2- 30000zł

Pz=36000-30000/180-150=6000/30=200szt

Uwaga!!

Oznacza to że jeżeli wielkość produkcji nie przekroczy 200szt. Należy produkować według technologi właściwej dla wariantu...drugiego a po przekroczeniu tej ilości korzystniej jest wytwarzać według wariantu...pierwszym

3. Oblicz koszt jednostkowy dla produkcji 100, 200, 300szt

Koszt jednostkowy dla wariantu 1 (100szt)

w1

kj100=150+36000/100=510

w2

kj100-180+30000/100=480

w1

kj200=150+36000/200=330

w2

kj200=180+30000/200=330

w1

kj300=150+36000/300=270

w2

kj300=180+30000/300=280

4. Kuźnia podejmuje produkcje nowego rodzaju wyrobu, który ma być wykonywany na młotach do kucia swobodnego (w1) lub na młotach do kucia matrycowego (w2) zgodnie ze sporządzonym rachunkiem koszty zmienne jednego wyrobu produkowanego według wariantu 1 wynosi 8000 a według wariantu drugiego 7600 suma kosztów stałych w wypadku kucia swobodnego wynosi 2400000zł a kucia matrycowego 3600000zł. Ustal wielkość produkcji wyrobów przy której koszt jednego wyrobu wynosi w obydwu wariantach wytwarzanuia jest jednakowy oraz wysokość tego kosztu. Który z wariantów produkcji powinna zastosować kuźnia jeżeli produkcja wyrobu wynosi 8000 szt.

Pz= ks1-ks2/kz2-kz1

Pz=(2400000-3600000)/(7600-8000)=1200000/400=3000

kj=kz+ks/P

dla w1

Kj=8000+2400000/3000=8800

dla w2

Kj=7600+3600000/3000=8800

dla w1

kj=8000+2400000/8000=8300

dla w2

kj=8000+3600000/8000=8500

5. Firma Z zajmująca się eksportem może nabyciu wytwórcy krajowego 300t towaru przeznaczonego na eksport po cenie 320zł za tonę przy odbiorze z magazynu wytwórcy lub po cenie 370 zł za tonę z dostawą do magazynu firmy koszt transportu własnym taborem firmy Z tej ilości towaru od wytwórcy wynosi 9000 zł opierając się na rachunku ekonomicznym wybierz korzystniejsze warunki dostawy.

w1

300*320+9000=105000

w2

300*370=111000

EKONOMIA Temat 6: Schematy organizacyjne.

Temat: Schematy organizacyjne.

Struktura organizacyjna – jest to układ i system wzajemnych powiązań i zależności zachodzących między komórkami organizacyjnymi. Budowa struktury zależy od: rodzaju działalności przedsiębiorstwa jego wielkości, form organizacyjnych i lokalizacji. Struktura organizacyjna powinna być jak najprostsza i przejrzysta oraz powinna zapewniać właściwy podział pracy. Podstawowym warunkiem jest prawidłowy podział zadań i ustalenie zakresu odpowiedzialności. Ogólnie przyjętym sposobem przedstawienie struktury organizacyjnej jest schemat organizacyjny.

Schemat organizacyjny – jest to graficzny model struktury organizacyjnej, w którym komórki organizacyjne oznacza się przy pomocy figur geometrycznych linie łączące te figury symbolizują zależność służbową.

Rozróżniamy trzy zasadnicze systemy powiązań komórek organizacyjnych.

1. Liniowy – oznacza się tym, że na czele każdej komórki organizacyjnej stoi tylko jeden kierownik, który kieruje całą komórką i ponosi odpowiedzialność za jej pracę. Jej tu wyraźnie przeprowadzony podział kompetencji i ścisła odpowiedzialność co jest zaletą tego systemu a za wadę tego systemu uważa się to, że kierownik musi bardzo dobrze znać wszystkie zagadnienia występujące w danej komórce.

2. Funkcjonalny – nie ma jednego kierownika, komórka niższego szczebla może otrzymywać polecenia od kilku kierowników. Wadą tego systemu są trudności w ustaleniu zakresu kompetencji i odpowiedzialności.

3. Sztabowo-liniowy – zachowuje zasadę bezpośredniego podporządkowania jednemu kierownikowi dodatkowo temu kierownikowi dodaje się komórki sztabowe (komórki funkcjonalne) których zadaniem jest opracowanie materiałów potrzebnych do podejmowania decyzji. Komórki funkcjonalne zatrudniają specjalistów z określonych dziedzin nie mają prawa wydawania poleceń

kierownikowi i pracownikom niższych szczebli.

W rysunku schematu można stosować skróty typu:

DN- dyrektor naczelny

DE- dyrektor ekonomiczny

KE- kierownik ekonomiczny

ĆWICZENIA:

1. Sporządź schemat organizacyjny wydziału o liniowym systemie powiązań komórek organizacyjnych składającego się z 4 gniazd roboczych kierowanych przez mistrzów w skład każdego gniazda wchodzą 3 brygady robocze obejmujące poszczególne stanowiska pracy.

MISTRZ I MISTRZ II MISTRZ III MISTRZ IV

GR GR GR GR

BR|BR|BR BR|BR|BR BR|BR|BR BR|BR|BR

PRACOWNICY PRACOWNICY PRACOWNICYPRACOWNICY

2. Sporządź schemat organizacyjny komórki kierowanej przez naczelnika działu któremu podlega 3 kierowników sekcji w skład pierwszej sekcji wchodzi 3 pracowników, w skład drugiej 5, a kierownikowi 3 podlega 4 pracowników.

ND

I KS II KS III KS

P/P/P P/P/P/P/P P/P/P/P

EKONOMIA Temat 5 : Zasady działania przedsiębiorstwa państwowego.

Temat: Zasady działania przedsiębiorstwa państwowego.

Przedsiębiorstwa działają na zasadach które wynikają z ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, stanowiącej że przedsiębiorstwo jest samodzielną, samorządną i samofinansującą się jednostką gospodarczą.

Samodzielność oznacza, że organy przedsiębiorstwa państwowego decydują w sposób niezależny o sprawach przedsiębiorstwa oraz organizują jego działalność. Organami przedsiębiorstwa są dyrektor przedsiębiorstwa, zebranie pracowników lub delegatów i rada pracownicza. Występuje pewne ograniczenie w samodzielności dotyczące np. finansowania działalności, opodatkowania oraz tworzenia i wykorzystania niektórych funduszy. Pełną samodzielność przedsiębiorstwo ma tylko w dysponowaniu swoim majątkiem. Samodzielność przejawia się również w tym że ma ono możliwość organizowania wspólnych przedsiębiorstw z innymi przedsiębiorstwami.

Większość przedsiębiorstw samodzielnie opracowuje i zatwierdza statut, reguluje strukturę organizacyjną. Przedsiębiorstwo również opracowuje i zatwierdza plan działalności.

Samorządność przedsiębiorstwa wyraża się w tym że jego załoga uczestniczy w zarządzaniu przedsiębiorstwem oraz decyduje o jego istotnych sprawach organy przedsiębiorstwa wykonują swoje zadania niezależnie od organizacji zawodowych i politycznych.

Samofinansowanie oznacza, że przedsiębiorstwo posiadające odrębność ekonomiczną pokrywa bieżące wydatki związane z użyciem środków produkcji oraz z wynagrodzeniem pracowników z uzyskanych przychodów ze sprzedaży swoich wyrobów i usług. Z tych przychodów pokrywane są również zobowiązania wobec państwa (podatki) lub innych osób prawnych.

Nadwyżkę finansową przedsiębiorstwo może na rozwój np. zakup nowych środków produkcji, może zwiększyć zapasy surowców i materiałów lub na dodatkowe wynagrodzenie i cele socjalnobytowe.

ĆWICZENIA:

1. Dokonaj podziału wymienionych cech na charakteryzujące samodzielność samorządność i samofinansowanie przedsiębiorstwa państwowego:

a) przedsiębiorstwo pokrywa bieżące wydatki z wpływów uzyskanych za sprzedane wyroby i usługi

b) organy przedsiębiorstwa decydują w sposób niezależny o wszystkich sprawach przedsiębiorstwa.

c)przedsiębiorstwo może w pełni decydować o dysponowaniu swym majątkiem łącznie ze sprzedażą jego składników.

d)załoga przedsiębiorstwa stanowi o jego istotnych sprawach i uczestniczy w zarządzaniu

e) przedsiębiorstwo może przeznaczyć część zysku netto na potrzeby załogi

f) może tworzyć wspólne podmioty z innymi jednostkami

g) ogólne zebranie pracowników i rada pracownicza wykonują zadania niezależnie od samorządu terytorialnego

h) przedsiębiorstwo we własnym zakresie opracowuje i zatwierdza statut

i)część zysku przeznacza na rozwój przedsiębiorstwa

j) załoga decyduje o składzie personalnym organu samorządu załogi

Samodzielność-b, c, f, h

Samorządność-d, g, j

Samofinansowanie-a, e, i

EKONOMIA Temat 4 : Podmiot gospodarczy i jego cechy.

Temat: Podmiot gospodarczy i jego cechy.

I Podmiotem gospodarczym, czyli podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą może być:

a) osoba fizyczna

b) osoba prawna

c) jednostka nieposiadająca osobowości prawnej (spółki prawa cywilnego)

II Cechy przedsiębiorstwa państwowego:

Działalność przedsiębiorstw państwowych reguluje ustawa z dnia 25.09.1981r z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami. Ustawa mówi, że przedsiębiorstwo państwowe jest wyodrębnioną organizacyjnie, ekonomicznie i prawnie jednostką gospodarczą utworzoną przez upoważniony do tego organ administracji państwowej.

Z tego określenia wynikają szczególne cechy przedsiębiorstwa państwowego, do których zalicza się

-odrębność ekonomiczną - wiąże się z wydzieleniem przedsiębiorstwu części mienia narodowego w postaci środków produkcji, którymi dysponuje w celu realizacji zadań gospodarczych. Przedsiębiorstwo sprzedaje swoje wyroby i usługi i otrzymanymi z tego tytułu środkami pieniężnymi pokrywa swoje wydatki. Musi posiadać konto w banku, na które przekazywane są należności, od partnerów i również z tego konta pokrywa swoje zobowiązania.

-odrębność organizacyjną – oznacza, że przedsiębiorstwo stanowi wydzieloną z całej gospodarki narodowej jednostkę organizacyjną mającą określoną nazwę i siedzibę. Odrębność ta określa również rodzaj działalności sposób zarządzania oraz strukturę organizacyjną.

-odrębność terytorialną – polega na tym, że maszyny urządzenia, budynki i budowle zajmują określony i wydzielony teren.

-odrębność prawną – uzyskuje tę odrębność z chwilą wpisania do rejestru przedsiębiorstw państwowych znajdujących się we właściwym sądzie. Mówi, że przedsiębiorstwo uzyskuje osobowość prawną, czyli staje się osoba prawną.

ĆWICZENIA:

1. Które z wymienionych cech przedsiębiorstwa są odzwierciedleniem odrębności: organizacyjnej, terytorialnej, ekonomicznej i prawnej

a)wydzielenie majątku, którym firma dysponuje samodzielnie, dla wykonania zadań

b)wydzielenie firmy z całości gospodarki narodowej

c)określenie nazwy i siedziby przedsiębiorstwa

d)firma posiada osobowość prawną

e)urządzenia produkcyjne i budynki zajmują określony i wydzielony obszar

f)ustalenie rodzaju działalności i systemu zarządzania oraz struktury organizacyjnej

g)jednostka gospodarcza może być stroną w postępowaniu przed sądem

h)dyrektor zarządza firmą i reprezentuje ja na zewnątrz

i) określonym terenem zajmowanym przez jednostkę gospodarczą są obszary położony w różnych województwach

j)firma pokrywa swe wydatki środkami uzyskami uzyskanymi ze sprzedaży towarów i usług.

Terytorialna – E I

Organizacyjna – C, F, H

Prawna – D, G

Ekonomiczna – A B J

EKONOMIA Temat 3: Rynek finansowy

Temat: Rynek finansowy

Rynek finansowy – jest to rynek, który obejmuje specyficzny towar, jakim jest pieniądz. Pieniądz jest wymieniany na każdy inny towar lub usługę. Transakcję kupna sprzedaży pieniędzy są możliwe dzięki tgz. Instrumentom finansowym. Są to między innymi: lokaty bankowe i papiery wartościowe. Rynek finansowy dzieli się na rynek pieniężny (lokaty) i na rynek kapitałowy (papiery wartościowe). Instrumenty rynku pieniężnego maja charakter pożyczkowy. Ich emitenci (sprzedawcy) zobowiązują się do zapłacenia określonej kwoty wraz z ustalonym oprocentowaniem, wyznaczonym w terminie. Rynek pieniężny tworzą transakcje, których termin realizacji nie przekracza jednego roku.

Instrumenty rynku pieniężnego :

-lokaty bankowe

-bony pieniężnego

-bony skarbowe

-kredyty i pożyczki

Rynek pieniężny musi mieć dobrze zorganizowany system bankowy. W Polsce jest to dwustopniowy system bankowy. Oznacza to, że działa jeden bank centralny i różne banki komercyjne.

Bankiem centralnym jest NBP- Narodowy Bank Polski. Spełnia on trzy podstawowe funkcje:

-funkcja banku emisyjnego – jako jedyny bank w Polsce posiada z mocy prawa przywilej emisji monet i banknotów tzn. kontroluje podaż pieniądza w gospodarce oraz prowadzi politykę monetarną państwa.

-funkcja banku państwowego – Bank Centralny występuje w roli bankiera państwa może on udzielać kredytu budżetowych państwa oraz obsługiwać długi państwowe wobec podmiotów krajowych i zagranicznych. Bank Centralny czuwa również nad kursem waluty danego kraju poprzez interwencyjny zakup lub sprzedaż walut obcych bankom komercyjnym.

-funkcja banku banków – oznacza to, że prowadzi on rachunki innych banków i udziela im pożyczek.

Banki komercyjne – wykonują różne czynności bankowe, polegające przede wszystkim na przyjmowaniu wkładów udzielaniu pożyczek i kredytów oraz prowadzeniu rozliczeń.

Rynek kapitałowy - cechą wyróżniającą ten rynek są długoterminowe instrumenty finansowe o terminie realizacji nieprzekraczającym jednego roku.

Podstawowe elementy rynku kapitałowego to akcje i obligacje. Rynek kapitałowy będąc miejscem

pozyskiwania kapitału przyczynia się do rozwoju gospodarki. W ramach rynku kapitałowego funkcjonuje rynek czynników produkcji, rynek nieruchomości i rynek papierów wartościowych.

Rynek kapitałowy dzieli się na dwa poziomy: rynek pierwotny i rynek wtórny. Na rynku pierwotnym przeprowadzana jest pierwsza sprzedaż (emisja) oraz zakup instrumentów finansowych (akcji i obligacji). Natomiast rynek wtórny umożliwia ich dalszy obrót.

Od 1991 w Warszawie działa giełda papierów wartościowych. Na giełdzie występują trzy rynki.

-rynek podstawowy, przeznaczony dla dużych spółek (o dużym kapitale akcyjnym).

-rynek równoległy, przeznaczony dla średnich spółek

-rynek wolny, przeznaczony dla małych spółek

EKONOMIA Temat 2 : Prawo popytu i sprzedaży

Temat: Prawo popytu i podaży

Rynek – jest to miejsce transakcji kupna i sprzedaży.

Popyt – jest to pojęcie przedstawiające całkowitą zależność między wielkością zaopatrzenia na dany produkt lub czynnik wytwórczy, a jego ceną.

Czynniki, które wpływają na popyt:

a) cena – im niższa cena, tym wyższy popyt

b) dochody kupujących – im więcej pieniędzy mają ludzie, tym więcej kupują.

c) liczba i struktura ludności – popyt na chleb będzie zdecydowanie większy w mieście niż w małej wiosce.

d) ceny innych dóbr – jeżeli mamy do wyboru 2 towary zaspokajające te sama potrzebę

e) gusty nabywców

f) deklama i promocja

Wykreśl krzywą popytu przy następujących danych

Punkt	Cena dobra	Wielkość popytu
A	8	3
B	6	4
C	4	5
D	2	6

Podaż – jest to pojęcie przedstawiające całkowitą zalezność między wielkością oferowaną danego produktu lub czynnikami wytwórczego, a jego ceną.

Najważniejsze czynniki, które mają wpływ na podaż to:

a) ceny czynników wytwórczych – im mniejsze koszty produkcji, tym produkt może być tańszy i kupi go więcej ludzi.

b) warunki finansowo – kredytowe – przy nisko oprocentowanych kredytach i produktach następuje polepszenie opłacalności produkcji, co powoduje wzrost sprzedaży.

c) postęp techniczny – stosowanie nowoczesnych technologii powoduje obniżenie kosztów produkcji przy jednoczesnym zwiększeniu produkcji, w związku z tym można produkować więcej i taniej.

Punkt	Cena dobra	Wielkość podaży
A	4	5
B	3	4
C	2	3
D	1	2

Cena równowagi rynkowej – przecięcie popytu i podaży, cena która ustala rynek.

Prawo popytu głosi, że wzrostowi ceny dobra towarzyszy spadek wielkości poopytu, a spadkowi ceny towarzyszy wzrost wielkości popytu.

Prawo podaży głosi, że wzrostowi ceny dobra towarzyszy wzrost wielkości podaży, a spadkowi ceny dobra towarzyszy spadek wielkości podaży.

ĆWICZENIA:

Tablica zawiera dane o zmianach fasolki szparagowej i popytu na nią w różnych pomiarach cen.

Cena zbytu (pens)	Popyt w mln puszek	Podaż w mln puszek
8	70	10
16	60	30
24	50	50
32	40	70
40	30	90

1. Sporządź wykresy popytu i podaży

2. Jaka byłaby nadwyżka popytu lub podaży przy cenie 8 pensów.

70 – 10 = 60 nadwyżka popytu nad podażą

3. Jaka byłaby nadwyżka popytu nad podażą przy cenie 32 pensów.

70 – 40 = 30 nadwyżka podaży nad popytem

4. Wskaż cenę puszek w przypadku ceny równowagi popytu i podaży.

Cena równowagi wynosi 24 pensy przy wielkości popytu i podaży 50 mln puszek.

5.Załóżmy, że w wyniku zwrostu dochodów konsumentów popyt na fasolkę wzrósł o 15 mln puszek przy każdej cenie. Podaj nową cenę i liczbę puszek odpowiadającą cenie równowagi.

Cena zbytu (pens)	Popyt w mln puszek	Podaż w mln puszek

Nowa cena równowagi wynosi 28 pensów na 60 mln puszek.

EKONOMIA Temat 1: Ekonomia przedsiębiorstw

Temat: Ekonomia przedsiębiorstw.

1. Ekonomia - jest nauką o dokonywaniu wyborów w produkcji i dystrybucji dóbr i usług w świecie rzadkich czynników wytwórczych.

2. Mikroekonomia - koncentruje się na decyzjach podejmowanych przez poszczególne [podmioty gospodarcze (np. gospodarstwa domowe, firmy, rząd) oraz na poszczególnych rynkach (czynników wytwórczych i produkcji)

3. Makroekonomia - koncentruje się na funkcjonowaniu gospodarki jako całości; podstawowymi problemami, których dotyczy analiza makroekonomiczna są:

-inflacja

-bezrobocie

-rozwój gospodarczy

4. Czynniki wytwórcze - obejmują zasoby ludzi i wszystkich rzeczy wykorzystywanych do produkcji dóbr i usług w celu zaspokojenia potrzeb ludzkich. Czynniki dzielą się na cztery grupy:

a) ziemia (powierzchnia ziemi i surowce naturalne, bogactwo zbiorników wodnych)

b) praca (ludzie, ich wiedza, zdolności, umiejętności)

c) kapitał (środki finansowe, maszyny, urządzenia, budynki i budowle)

d) przedsiębiorczość - umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach, podejmowania inicjatyw itp.

5. Dobra - są to rzeczy służące zaspokojeniu potrzeb ludzkich.

Podział dóbr:

1. Dobra konsumpcyjne - służą zaspokojeniu potrzeb zaraz po ich wyprodukowaniu

2. Dobra produkcyjne - służą do wyrabiania innych dóbr

1. Dobra rzadkie - jest ich zbyt mało aby zaspokoić wszystkie potrzeby ludzi

2. Dobra wolne - dostępne w nieograniczonych ilościach

1. Dobra komplementarne - dobra konsumowane razem (para butów, benzyna i samochód)

2. Dobra substytucje - mogą się wzajemnie zastępować, zaspokajają te same potrzeby.

6. Potrzeba - stan wywołany brakiem tego, co w danym momencie uważamy za niezbędne.

Wyróżniamy potrzeby:

-niższego rzędu (naturalne, podstawowe)

-wyższego rzędu (kulturalne)

ĆWICZENIA:

1. Dokonaj klasyfikacji podejmowanych działań i czynności na te które zaspokajają naturalne oraz kulturalne potrzeby człowieka.

Naturalne Kulturalne

-kąpiel w solankach w celach -korzystanie z biblioteki

leczniczych -budowa domu jednorodzinnego

-zakup płaszcza - udział w wycieczce do Krakowa

-uprawa pomidorów na potrzeby własne -wizyta u kosmetyczki

-opłata za ogrzewanie centralne -pielgrzymka do miejsca kultu

2. Zaproponuj pięć innych działań zaspokajających potrzeby naturalne i kulturalne.

Naturalne Kulturalne

-jedzenie -ukończenie szkoły

-picie -remont domu

-załatwianie potrzeb fizjologicznych -kupno samochodu

-mycie się -kupno wielu ubrań

-odpoczywanie -pójście do kina

3. Dokonaj klasyfikacji potrzeb jednorazowych i powtarzalnych.

Jednorazowe Powtarzalne

-kupno samochodu -zakup sukienki

-budowa domu -kupno biletu

-instalacja anteny satelitarnej -kupno artykułów spożywczych

4. Dokonaj klasyfikacji potrzeb przyszłych i teraźniejszych.

Teraźniejsze Przyszłe

-zjedzenie posiłku -zapłacenie rachunku przed terminem

-zapłacenie rachunki za bieżący -budowa domu

miesiąc -założenie rodziny

-kupno biletu

5. Dokonaj klasyfikacji wymienionych dóbr i wpisz odrębnie dobra zaliczane do dóbr wolnych i dóbr

gospodarczych.

Wolne Gospodarcze

-wodne źródło -mąka

-ryby w morzu -deski

-powietrze -konserwy rybne

-jagoda w lesie -tlen w zbiorniku

-woda w jeziorach -gaz opałowy

6. Podziel wyroby na dobra konsumpcyjne i dobra produkcyjne

Konsumpcyjne Produkcyjne

-dywany -noże tokarskie

-koncentraty -wagony

-papierosy -wózki akumulatorowe

-rower -kwas siarkowy

-pieczywo

-lodówka