opracowane przez panią mgr Beatę Piechowską
FUNKCJONOWANIE KONT WYNIKOWYCH
- Koszty i przychody oraz wyniki działania jednostek gospodarczych.
- Prowadząc działalność gospodarczą, sprzedając odbiorcom efekty swojej pracy (produkty, towary, usługi) uzyskuje się ze sprzedaży przychody. Informację o osiągniętych przychodach przeciwstawia się informacją o poniesionych kosztach.
2.Klasyfikacja przychodów i kosztów ich osiągnięcia:
FUNKCJONOWANIE KONT WYNIKOWYCH
- Koszty i przychody oraz wyniki działania jednostek gospodarczych.
- Prowadząc działalność gospodarczą, sprzedając odbiorcom efekty swojej pracy (produkty, towary, usługi) uzyskuje się ze sprzedaży przychody. Informację o osiągniętych przychodach przeciwstawia się informacją o poniesionych kosztach.
- Klasyfikacja przychodów i kosztów ich osiągnięcia:
- Przychody są to należne jednostce lub wypłacane na jej rzecz środki pieniężne, bądź ich odpowiedniki, za wykonane przez jednostkę w toku jej działalności świadczenia, sp. sprzedaż produktów, świadczenie usług, sprzedaż towarów.
- Ponoszone przez jednostkę koszty, które w większości przypadków będą odzwierciedlały równowartość zużycia środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, materiałów, usług obcych, pracy pracowników, mogą dotyczyć:
- kosztów wytworzenia produktów (koszty tworzące wartość) są związane ściśle z procesem technologicznym wytwarzania wyrobów i usług,
- kosztów bieżącej działalności, które nie tworzą wartości, nie są związane z wytwarzanymi produktami, a odnosi się je na wynik działalności w okresie ich powstania. Do kosztów tych zalicza się koszty związane z utrzymywaniem zarządu jednostki oraz sprzedażą wyrobów (załadunek, transport, reklama).
- Koszty i przychody finansowe powstają w wyniku operacji finansowych związanych m.in. z posiadaniem i pożyczaniem od innych lub innym środków pieniężnych czy obrotem papierami wartościowymi.
Do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych zalicza się zdarzenia gospodarcze nie związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością, choć wynikające z normalnej działalności operacyjnej jednostki.
Koszty i przychody nietypowe są wynikiem zdarzeń nadzwyczajnych, trudnych do przewidzenia, np. powódź, pożar, kradzież z włamaniem, zaniechanie działalności.
- Układ rodzajowy i kalkulacyjny kosztów.
- Układ rodzajowy kosztów stanowi klasyfikację kosztów wg rodzaju zużytych zasobów. Charakterystyczną jego cechą jest to, że treścią każdej pozycji jest jednorodny prosty koszt działalności (tzn. taki koszt, który nie może być podzielony na bardziej elementarne składniki). W układzie tym wyróżnia się następujące grupy kosztów:
- Amortyzacja – zużycie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych,
- Zużycie materiałów i energii,
- Usługi obce,
- Wynagrodzenia,
- Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia,
- Podatki i opłaty,
- Pozostałe koszty rodzajowe.
Układ rodzajowy kosztów odpowiada na pytanie: jaki rodzaj zasobów uległ zużyciu?
- Układ kalkulacyjny kosztów stanowi podstawę kalkulacji kosztów wytworzenia. W układzie tym koszty grupuje się wg:
- miejsca ich powstania, rodzaju działalności, są to tzw. koszty działalności podstawowej,
w tym koszty produkcji, koszty wydziałowe, koszty zarządu - przekrój podmiotowy, - poszczególnych produktów bądź ich grup - przekrój przedmiotowy, wyróżnia się tu:
- koszty bezpośrednie – są to takie koszty, które mogą być na podstawie dokumentacji źródłowej dokładnie odniesione do poszczególnych produktów lub ich grup, np. materiały podstawowe.
- koszty pośrednie – to koszty wspólne dla różnych produktów, np. koszty administracji. Istnieje konieczność ich rozliczania na produkty za pomocą tzw. kluczy podziałowych.
- Zasady funkcjonowania kont wynikowych.
Konta wynikowe służą do ujęcia procesów gospodarczych i ustalenia wyniku finansowego. Konta wynikowe otwiera się w chwili zaksięgowania na nich pierwszej operacji gospodarczej. Księgowane bieżące wynikowe operacje gospodarcze powodują stałe narastanie obrotów sald kont wynikowych, które kończy się w końcu każdego roku obrotowego. Wówczas następuje ustalenie wyniku finansowego. Obrotów kont wynikowych nie kumuluje się za okresy wieloletnie, ale w każdym roku obrotowym procedura powoływania i rozliczania kont wynikowych powtarza się. Inny charakter ma konto „Wynik finansowy”, które jest kontem bilansowo-wynikowym.
- Przychody są to należne jednostce lub wypłacane na jej rzecz środki pieniężne, bądź ich odpowiedniki, za wykonane przez jednostkę w toku jej działalności świadczenia, sp. sprzedaż produktów, świadczenie usług, sprzedaż towarów.
- Ponoszone przez jednostkę koszty, które w większości przypadków będą odzwierciedlały równowartość zużycia środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, materiałów, usług obcych, pracy pracowników, mogą dotyczyć:
- kosztów wytworzenia produktów (koszty tworzące wartość) są związane ściśle z procesem technologicznym wytwarzania wyrobów i usług,
- kosztów bieżącej działalności, które nie tworzą wartości, nie są związane z wytwarzanymi produktami, a odnosi się je na wynik działalności w okresie ich powstania. Do kosztów tych zalicza się koszty związane z utrzymywaniem zarządu jednostki oraz sprzedażą wyrobów (załadunek, transport, reklama).
- Koszty i przychody finansowe powstają w wyniku operacji finansowych związanych m.in. z posiadaniem i pożyczaniem od innych lub innym środków pieniężnych czy obrotem papierami wartościowymi.
Do pozostałych kosztów i przychodów operacyjnych zalicza się zdarzenia gospodarcze nie związane bezpośrednio ze zwykłą działalnością, choć wynikające z normalnej działalności operacyjnej jednostki.
Koszty i przychody nietypowe są wynikiem zdarzeń nadzwyczajnych, trudnych do przewidzenia, np. powódź, pożar, kradzież z włamaniem, zaniechanie działalności.
- Układ rodzajowy i kalkulacyjny kosztów.
- Układ rodzajowy kosztów stanowi klasyfikację kosztów wg rodzaju zużytych zasobów. Charakterystyczną jego cechą jest to, że treścią każdej pozycji jest jednorodny prosty koszt działalności (tzn. taki koszt, który nie może być podzielony na bardziej elementarne składniki). W układzie tym wyróżnia się następujące grupy kosztów:
- Amortyzacja – zużycie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych,
- Zużycie materiałów i energii,
- Usługi obce,
- Wynagrodzenia,
- Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia,
- Podatki i opłaty,
- Pozostałe koszty rodzajowe.
Układ rodzajowy kosztów odpowiada na pytanie: jaki rodzaj zasobów uległ zużyciu?
Układ kalkulacyjny kosztów stanowi podstawę kalkulacji kosztów wytworzenia. W układzie tym koszty grupuje się wg:
- miejsca ich powstania, rodzaju działalności, są to tzw. koszty działalności podstawowej,
w tym koszty produkcji, koszty wydziałowe, koszty zarządu - przekrój podmiotowy, - poszczególnych produktów bądź ich grup - przekrój przedmiotowy, wyróżnia się tu:
- koszty bezpośrednie – są to takie koszty, które mogą być na podstawie dokumentacji źródłowej dokładnie odniesione do poszczególnych produktów lub ich grup, np. materiały podstawowe.
- koszty pośrednie – to koszty wspólne dla różnych produktów, np. koszty administracji. Istnieje konieczność ich rozliczania na produkty za pomocą tzw. kluczy podziałowych.
- Zasady funkcjonowania kont wynikowych.
Konta wynikowe służą do ujęcia procesów gospodarczych i ustalenia wyniku finansowego. Konta wynikowe otwiera się w chwili zaksięgowania na nich pierwszej operacji gospodarczej. Księgowane bieżące wynikowe operacje gospodarcze powodują stałe narastanie obrotów sald kont wynikowych, które kończy się w końcu każdego roku obrotowego. Wówczas następuje ustalenie wyniku finansowego. Obrotów kont wynikowych nie kumuluje się za okresy wieloletnie, ale w każdym roku obrotowym procedura powoływania i rozliczania kont wynikowych powtarza się. Inny charakter ma konto „Wynik finansowy”, które jest kontem bilansowo-wynikowym.
